Preskoči na sadržaj
Preskoči na sadržaj
Indeks ukupne vrijednosti

Indeks ukupne vrijednosti (TMI)

Svake godine najbolje rangiranih bikova norveškog crvenog govečeta su odabrani na osnovu njihovih indeksa ukupne vrijednosti (TMI) i koriste se kao elitni mužjaci u Norveškoj i internacionalno. Bikovi koji su genomski dokazani i progeni dokazani će biti na raspolaganju za korištenje.

Deset karakteristika su svrstane u indeks ukupne vrijednosti (TMI) (Tabela 1), gdje proizvodnja mlijeka, zdravlje vimena, plodnosti i konformacija vimena dobijaju najveći relativni ponder.

Razvoj indeksa ukupne vrijednosti (TMI) kod Norveškog crvenog govečeta

Figura 1 pokazuje kako se relativni ponder na karakteristike u indeksu ukupne vrijednosti korištenom u odabiru bikova crvenog norveškog govečeta mijenjao tokom vremena. Tokom šezdesetih godina prošlog vijeka 70% težišta je stavljeno na prinos mlijeka. Tokom sedamdesetih nacionalni baza podataka, gdje su svi veterinarski tretmani registrovani, je pomogla kako bi u indeks ukupne vrijednosti bili uključeni plodnost i zdravlje. Nakon toga, relativni ponder na plodnost i zdravlje je postepeno povećavan dok se njegova relativna vrijednost vezana za količinu mlijeka smanjivala.

 

Figura 1: Cilj uzgoja

Breedng goal 1967-2015

Klikni na ilustraciju za veću sliku 

 

Najveće osobine relativnog pondera u indeksu ukupne vrijednosti (TMI) (Tabela 1) su proizvodnja mlijeka, zdravlje vimena i konformacija vimena. Istovremeno je genetički razvoj osobina, vezane za zdravlje, plodnost i mliječni prinos, dobro evidentiran. Ovo je postignuto zbog značaja datog ovim karakteristikama u indeksu ukupne vrijednosti i zbog ekonomskog značaja za farmera.

 

Tabela 1: Relativni ponderi na osobine uključene u indeks ukupne vrijednosti korišten za odabir bikova Norveškog crvenog govečeta.

Osobine Relativni ponder
Indeks prozvodnje mlijeka 28
Zdravlje vimena 18
Plodnost 18
Konformacija vimena 18
Indeks mesa (muški) 6
Druge bolesti osim mastitisa 4
Zdravlje papaka 4
Stopa i noge 2
Temperament 1
Teškoće pri telenju 0.5
Mrtvorođena telad 0.5

Indeks proizvodnja mlijeka

IIndeks proizvodnje mlijeka se odnosi na nacionalnu bazu podataka u Norveškoj
 

Indeks proizvodnje mlijeka sadrži se od više podosobina.

 

Osobine Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Kg mlijeka  5 0.28
Kg masti 47.5 0.21
Kg proteina 47.5 0.24
Protein (%) Nije uključeno -
Mast (%) Nije uključeno -

 

Relativni ponder se odnosi na podosobine koje utječu na vrijednost proizvodnje mlijeka.

Zdravlje vimena

Zdravlje vimena (mastitis) je najveći razlog ekonomskih gubitaka od bilo koje bolesti u stadu. Otpornost na mastitis je uključen u indeks ukupne vrijednosti (TMI) od 1978. godine sa postepeno povećanim značajem. Od 1990. godine, značaj za otpornost na mastitis se drastično povećao i to je razlog fenotipskom i genetskom napretku za otpornost na mastitis kod Norveškog crvenog govečeta. Genetski napredak za otpornost na mastitis dopušta Norveškoj da bude zemlja sa najmanjom potrošnjom antibitotika na svijeta.

 

Ovdje je relativni ponder za klinički mastitis i broj somatskih ćelija u indeksu zdravlja vimena.

 

Osobine Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Broj somatskih ćelija 40 0.13
Klinički mastitis 60 0.04

Plodnost

Indeks plodnosti je nedavno poboljšan zamjenom nepovratne stope sa brojem osjemenjavanja. Nova osobina pokazuje broj osjemenjavanje koji su potrebni kako bi krava ostala steona. Broj osjemenjavanja je biološki vrlo slično nepovratnoj stopi, ali ima više genetskih varijacija jer loše krave sa pet osjemenjavanja se kazne više nego krave koje su imale samo jedno neuspješno osjemenjavanje.

 

Indeks plodnosti se sadrži od tri podindeksa čiji relativni ponderi možete vidjeti ispod:

 

Osobine Relativni ponder (%)
Broj osjemenjavanja, junice 22
Broj osjemenjavanja, krave 45
Od telenja do prvog osjemenjavanja  33

 

Plodnost je prvo uključena u ukupni indeks vrijednosti (TMI) od 1971. godine. Norveško crveno goveče je vjerovatno najplodnija rasa muznih krava u svijetu zbog rada na povećanju plodnosti u posljednih 40 godina.

Konformacija vimena

Osobine konformacija vimena su ocjenjene od savjetnika za uzgoj. Osobine vimena su usklađene sa populacijama u drugim zemljama.

 

Indeks konformacije vimena se sadrži više podindeksa čije relativne pondere možete vidjeti u tabeli ispod:

 

Osobine Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Pripajanje prednje strane vimena 20 0.11
Širina zadnje strane vimena 5 0.13
Visina zadnje strane vimena 8 0.11
Ligamenti 12 0.10
Dubina vimena 20 0.24
Dužina sisa 5 0.27
Debljina sise/veličina 5  0.20
Postavljanje prednjih sisa vimena 7 0.18
Postavljanje zadnjih sisa vimena 8 0.22
Ravnoteža vimena 10 0.11

Noge i stope

Savjetnici za uzgoj odlučuju osobine konformacije noge i stope skupa sa drugim osobinama konformacije. Osobine konformacije noge i stope su zadnje noge pogled otpozada, ugao stopa i zadnje noge bočni pogled.

 

Tabela pokazuje relativni ponder osobina za indeks konformacije nogu i stope i njihovo nasljedstvo:

 

Osobine Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Zadnje noge bočni pogled  Nije uračunato 0.09
Zadnje noge pogled otpozada 50 0.07
Ugao stopa 50 0.09

Zdravlje papaka

Bolesti papaka se evidentiraju tokom obrade papaka sa strane farmera ili osobe koja obraduje papke. Tri vrste bolesti papaka su uključene u indeks zdravlja papaka:

  • Vadičep papak
  • Infekcione bolesti papaka
  • Bolesti papaka vezani za laminitis

Vadičep papak

Vadičep papak se bilježi ako je papak blago do jako uvrnut.

Infekcione bolesti papaka

Infekcione bolesti papaka je grupa pojedinih bolesti papaka, uključujući infekcija/upala kože, upala kožnog dijela papka, erozija tabanske rožine i trulež papka.

Bolesti papaka vezani za laminitis

Bolesti papaka vezani za laminitis je grupa pojedinih bolesti papaka, uključujući čir papka, krvarenje papka, čir/apsces pete, puknuče bijele linije i apsces bijele linije.  

 

Tabela ispod pokazuje relativni ponder osobina u indeksu zdravlja papaka i njihovo nasljedstvo:

 

Indeks zdravlja papaka
Osobine Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Vadičep papak 50 0,06
Infekcione bolesti papaka 30 0,03
Bolesti papaka vezani za lamnitis 20 0,02

Indeks mesa (muški)

Ova osobine se djele u tri podosobine i mjere se na bikovima koji su za tov:

 

Relativni ponderi za indeks mesa možete vidjeti u tabeli ispod.

 

Osobine Relativni ponder (%) Nasljedstvo

Klaonička masa (stopa rasta)

60 0.15

Klaonička klasifikacija (EUROP)

20 0.19

Ocjena masnoće

20 0.17

Temperament

Ova osobina se uoči kod junica i krava i izvještava se u Sistem podataka norveških mliječnih goveda sa strane farmera. Koristi se skala od 1. do 3., gdje je 1 vrlo mirna, 2 je normalna i 3 je nervozna/agresivna.

Druge bolesti osim mastitisa

Puno napredka je postignuto sa genetskim poboljšanjem kod Norveškog crvenog za otpornost na druge bolesti osim mastitisa. Trenutno je 6. bolesti uključeno u indeks:

  • Ketoza
  • Mliječna groznica
  • Retencija placente
  • Čistični jajnici
  • Metritis (upala materice)
  • Tiho vođenje

Ketoza, mliječna groznica i retencija placente su najčešće bolesti (osim mastitisa) tako da ove bolesti najviše doprinose indeksu bolesti osim mastitisa.

Teškoće pri telenju i broj mrtvorođene telad

Ove osobine su uključene u indeks ukupne vrijednosti od 1978. godine.

 

Frekvencija teškoće pri teljenju i broj mrtvorođene telad kod populacije Norveškog crvenog govečeta je veoma niska u odnosu na druge rase. Dugoročni izbor uz pomoć velikih progenih grupa je rezultirao je vrlo niskim teškoćama pri telenju i malo mrtvorođene telad iako ove osobine imaju nisko nasljedstvo.

 

Ispod su relativni ponderi za indeks lakoće pri telenju i mrtvorođene teladi koji su uključeni u indeks ukupne vrijednosti (TMI):

 

Lakoća prilikom telenja Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Lakoća telenja, očinska osobina Nije uključeno 0.03 
Lakoća telenja, majčinska osobina  100 0.02 

 

Mrtvorođena teladi Relativni ponder (%) Nasljedstvo
Mrtvorođena telad, očinska osobina 50 0.01
Mrtvorođena telad, majčinska osobina  50  0.01

Kontaktirajte nas

GENO BALKAN D.O.O.
UL. TRNOPOLJE 61,
79202 KOZARAC
TEL: +387 (0) 63 995 532
FAX: +387 (0) 52 320 212
E-MAIL: genobalkan@hotmail.com
PDV 403 610 81 006

Više informacija

Pratite nas

Nazad na vrh