Przejdź do treści
Przejdź do treści
KANADZIE

Projekt krzyżowania bydła w Kanadzie

Kanadyjski projekt TwoPlus prowadzony na Uniwersytecie w Guelph pokazuje, że krzyżowanie z buhajami rasy norweskiej czerwonej poprawia łatwość porodów, płodność, zdrowie i przeżywalność zwierząt bez utraty wydajności.

Badanie naukowe TwoPlus ruszyło z inicjatywy grupy AI Industry pod przewodnictwem firm takich jak Gencor Inc., Westgen Inc. i EBI Inc, Semex Alliance oraz norweskiego Geno Global przy wsparciu finansowym w postaci grantu z programu Agriculture Canada CanAdvance. Badanie otrzymało nazwę TwoPlus, ponieważ w założeniach miał to być dwurasowy, rotacyjny program krzyżowniczy badający mieszańce rasy holsztyńskiej (HO) i norweskiej czerwonej (NRF).

 

Krzyżowanie samic czystej krwi holsztyńskiej z przetestowanymi, elitarnymi pod względem doboru do inseminacji buhajami rasy czerwonej norweskiej miało na celu uzyskanie 20 jałówek mieszańców NRF x HO na stado w co najmniej 60 stadach. Całkowita liczba jałówek mieszańców wyniosła 1018 w 61 stadach, które po 5 latach trwania projektu nadal w nim uczestniczyły. W oddzielnym badaniu porównano także odporność cieląt płci żeńskiej będących mieszańcami NRF x HO oraz krów w pierwszej laktacji. Wyniki tych badań zostaną przedstawione oddzielnie.

Łatwość porodu

Kiedy w 2006 roku pojawiło się pierwsze potomstwo buhajów NRF, organizacja Canadian Dairy Network przeprowadziła analizę danych dotyczących łatwości porodu w tych stadach, w których rodziły się cielęta będące potomstwem rodziców HO x HO, jak i HO x NRF w okresie od stycznia 2006 roku do października 2007 roku. W sumie przeanalizowano 15 820 porodów cieląt czystej krwi holsztyńskiej oraz 859 porodów cieląt mieszańców NRF x HO.

 

W wyniku krzyżowania buhajów rozpłodowych rasy czerwonej norweskiej z jałówkami rasy holsztyńskiej uzyskano wynik żywych urodzeń na poziomie 93% w porównaniu z 88,1% w przypadku krzyżowania jałówek rasy holsztyńskiej z rozpłodnikami tej samej rasy, co daje korzyść rzędu 5,6% w przypadku mieszańców NRF.

Płodność

W stadach objętych projektem porównano płodność potomstwa ze skrzyżowania buhajów NRF i jałówek HO, a także ich łatwość porodu i płodność w pierwszej laktacji z wynikami ich towarzyszek czystej krwi holsztyńskiej.

 

Jałówki mieszańce NRF x HO były po raz pierwszy poddane zabiegowi 7 dni wcześniej niż ich towarzyszki rasy holsztyńskiej, a wskaźnik niepowtarzalności unasienienia wyniósł 81,8% w porównaniu z 76,6% u jałówek rasy holsztyńskiej. Oznacza to, że jałówki mieszańce wymagały nieco mniejszej liczby zabiegów, a okres od pierwszego unasienienia do poczęcia był około 2 dni krótszy niż u jałówek czystej krwi holsztyńskiej. Ciąża trwała 2 dni krócej u mieszańców NRF x HO.

 

Podczas pierwszego porodu mieszańce NRF x HO wymagały o 8,3% rzadziej pomocy przy porodzie w porównaniu ze swoimi czystorasowymi towarzyszkami HO, a żywotność ich potomstwa w momencie urodzenia była o 5,3% wyższa. Prawdopodobnie przyczyną tej różnicy były nieco mniejsze rozmiary cieląt mieszańców w porównaniu z cielętami czystej krwi HO.

 

Podczas rozrodu przy pierwszej laktacji mieszańce NRF x HO wykazały 11,1% wyższy wskaźnik niepowtarzalności unasienienia, wymagały nieco mniejszej liczby zabiegów inseminacji, ale potrzebowały nieco dłuższego okresu od wycielenia do pierwszego krycia i od pierwszego krycia do poczęcia niż jałówki HO. Długość kolejnych ciąż była w zasadzie jednakowa bez różnic w łatwości porodu czy rozmiarach cieląt, jednak mieszańce NRF x HO wykazywały niższy poziom martwych urodzeń (o 4,3%).

Przeżywalność

Organizacja CDN poinformowała w 2007 roku, że w ramach badania TwoPlus urodziło się 5% więcej żywych cieląt mieszańców NRF x HO w przypadku jałówek HO cielących się po raz pierwszy i 1% więcej w przypadku krów HO cielących się kolejny raz. W stadzie, gdzie było 30% jałówek cielących się po raz pierwszy i 70% cielących starszych krów, przewaga w kontekście przeżywalności cieląt przy porodzie wyniosła zatem 2,2%.

Przeżywalność cieląt płci żeńskiej mieszańców NRF x HO od urodzenia do pierwszego krycia była 6,8% wyższa niż w przypadku cieląt płci żeńskiej rasy holsztyńskiej. Później przeżywalność jałówek NRF x HO do pierwszego wycielenia była 10,9% wyższa niż jałówek HO. To oznacza, że w stadzie pozostało 20% więcej mieszańców NRF x HO w wieku od narodzin do pierwszego wycielenia niż holsztynów. Takie dane dotyczące przeżywalności odzwierciedlają żywotność i chęć do życia mieszańców i jednocześnie mniej problemów dla hodowcy. Ze względu na wyższy wskaźnik przeżywalności inwestycje w mieszańce przyniosą większy zwrot niż w przypadku czystej krwi holsztynów.

Wydajność

Przeprowadzono analizy dziennej wydajności mleka, zawartości tłuszczu, białka oraz ilości komórek somatycznych w przypadku jałówek mieszańców NRF x HO i porównano wyniki z danymi dla ich towarzyszek czystej krwi HO w stadach objętych projektem. Dane zostały przeanalizowane w ramach modelu testów dziennych podobnego do tego stosowanego podczas standardowych ocen genetycznych buhajów i krów w Kanadzie, ale wyniki nie były korygowane pod względem wpływu ciąży na wydajność.

 

Jałówki mieszańce NRF x HO wykazywały średnio w ciągu 305 dni nieco, ale nie znacząco, niższą wydajność mleka i zawartość biała, zarówno jak nieco, ale nie znacząco, wyższą zawartość tłuszczu w porównaniu z ich towarzyszkami czystej krwi HO. Tak samo nie zauważono znaczącej różnicy pomiędzy wydajnością mleczną i zawartością białka średnio w ciągu 305 dni u jałówek mieszańców NRF x HO, kiedy to holsztyny czystej krwi uzyskały wydajność mleczną wyższą o 361 kg i zawartość białka o 2,6 kg, a mieszańce NRF x HO więcej tłuszczu o 2,5 kg.

 

Nie odnotowano znaczących różnic pomiędzy jałówkami mieszańcami NRF x HO a ich czystej krwi towarzyszkami w przypadku ilości komórek somatycznych podczas laktacji, chociaż mieszańce NRF x HO wykazywały niższą liczbę na początku i na końcu laktacji.

Wnioski

Obecne wyniki wskazują, że krzyżowanie może być opłacalnym rozwiązaniem dla komercyjnych gospodarstw hodowlanych. Wielu kanadyjskich hodowców mogłoby poprawić wyniki wysokowydajnych kanadyjskich krów rasy holsztyńskiej w zakresie zdrowia, płodności, zawartości suchej masy, przeżywalności oraz żywotności. Rasa norweska czerwona jest od 30 lat z powodzeniem hodowana pod kątem coraz lepszych cech takich jak łatwość porodu, żywotność cieląt, płodność samic, zdrowie ogólne, zdrowie wymion i racic, budowa nóg i zawartość suchej masy.

 

Krzyżowanie czystorasowych samic holsztyńskich z buhajami innej rasy natychmiast zmniejszy poziom inbredu do zera w krzyżówkach F1 i wyeliminuje problemy związane z depresją inbredową. Jednakże krzyżowanie w ogóle może także zapewnić korzyści finansowe ze względu na lepszą płodność, mniej problemów podczas porodów, lepszą odporność na choroby, wyższą przeżywalność bez znaczącego obniżenia wydajności mlecznej. Przy doborze buhajów rozpłodowych innych ras niż HO do krzyżowania z samicami HO powinno się zachować taką samą staranność jak w przypadku buhajów HO.

 

Poniższy raport (patrz link) prezentuje korzyści wynikające ze stosowania selekcjonowanego pod kątem genetycznym nasienia buhajów rasy czerwonej norweskiej. Mieszańce nie są zwierzętami, które będą wygrywać konkursy czy też uzyskiwać wysoką cenę w przypadku indywidualnej sprzedaży na aukcjach, jednak ich cechy mogą okazać się bardzo korzystne pod względem rentowności dla gospodarstw komercyjnych.

 

Kanadyjski projekt TwoPlus – pełny raport (pdf)


Skontaktuj się z nami

PH Konrad
Krzysztof Przezdziecki
Ul. Poligonowa 28C 18-400 Lomza
Phone: +48 86 215 11 15
E-mail: biuro@phkonrad.com.pl
NIP 718 100 91 02

Więcej informacji

Śledź nas

Powrót na górę