Przejdź do treści
Przejdź do treści
Ile ras i które

Ile ras i które?

Jedno z pytań najczęściej zadawanych podczas naszych wizyt składanych zarządcom, kierownikom i właścicielom gospodarstw hodowlanych to: „Jak mam zdecydować, które rasy wybrać do swojego programu krzyżowniczego obejmującego bydło mleczne?"

W Geno uważamy, że to ważna decyzja, wymagająca starannego przemyślenia i oceny. Poniżej znajduje się kilka podstawowych wskazówek ułatwiających podejmowanie dobrych i rozsądnych decyzji dotyczących doboru ras do krzyżowania rotacyjnego:

 

1) Zawsze opieraj decyzje wyboru rasy na wynikach oceny osobniczej odpowiednio licznych grup zwierząt oraz porównań w obrębie stada.

 

Z czasem testowanie rasy norweskiej czerwonej (NRF) poza Norwegią stało się bardzo popularne. Osobniki rasy NRF są badane pod kątem wielu różnych cech i porównywane głównie z holsztynami czystej krwi lub mieszańcami holsztyna z NRF, ale również z innymi rasami. Badania przeprowadzane są w różnych krajach i systemach zarządzania gospodarstwami zwykle przez uczelnie i organizacje badawcze.

 

2) Weź pod uwagę swój rynek mleczarski! Producenci otrzymujący zapłatę głównie za ilość mleka preferują wysokowydajne rasy takie jak holsztyńska, brunatna szwajcarska i norweska czerwona.

 

Analiza danych pochodzących z amerykańskiego systemu kontroli użytkowości krów mlecznych (USA Dairy Herd Improvement) przeprowadzona przez Uniwersytet Penn State w celu porównania mieszańców rasy brunatnej szwajcarskiej i holsztyńskiej z krowami czystej rasy holsztyńskiej wykazała, że przy porównaniach dokonywanych w obrębie tego samego stada mieszańce dorównywały wydajnością holsztynom, odznaczając się wyższą płodnością i niższą liczbą komórek somatycznych. Podobne dane napływają teraz z kanadyjskiego projektu krzyżowniczego, realizowanego w 70 stadach, w ramach którego 1000 sztuk mieszańców bydła norweskiego czerwonego z holsztynami porównywane jest z kilkoma tysiącami krów holsztyńskich, utrzymywanych w tych samych stadach. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że krzyżówka rasy norweskiej czerwonej z holsztynem pozwoli na uzyskanie podobnej wydajności tłuszczu i białka przy niższej zachorowalności na zapalenie wymienia, podwyższonej płodności i wyższej przeżywalności cieląt, jałówek i krów.

 

2 PLUS to 2-rasowy krzyżowniczy program rotacyjny uwzględniający osobniki rasy norweskiej czerwonej (NRF) i holsztyńskiej (H). Pozwala on podnieść produkcję i znacznie obniżyć jej koszty poprzez wzrost płodności, odporności na choroby i przeżywalność krów i cieląt.

 

3) Jeśli poszukujesz mleka do produkcji serów, to rasy holsztyńska, Jersey i norweska czerwona zapewnią średniej wielkości krowy, o dużej wydajności mleka i wysokiej zawartości suchej masy, o łatwych ocieleniach i podwyższonej płodności, które długo utrzymują się w stadzie.

 

Zastosowanie trzyrasowego programu krzyżowniczego ras holsztyńskiej, Jersey i norweskiej czerwonej zapewni krowy mniejsze niż holsztyny, ale o lepszej wydajności karmienia, cielenia i płodności. Poza tym 3-rasowa krzyżówka to prosty i świetny sposób na uzyskanie maksymalnych korzyści z heterozji.

 

Fizyczne rozmiary budynków, w których trzymane będą krowy oraz rynek, który będziesz obsługiwać, to istotne kwestie, które należy wziąć pod uwagę, dobierając rasy do krzyżowania.

 

4) Rozważ cele hodowlane ras, które bierzesz pod uwagę, porównując je z celem hodowlanym swojego stada.

 

Przykładowo: jeśli w swoim stadzie holsztyńskim kładziono nacisk głównie na produkcję, ale doszło do obniżenia płodności, wzrostu zachorowań i strat krów i cieląt, należy szukać rasy, w której doskonaleniu najwyższą wagę przykłada się właśnie do tych cech, które wymagają ulepszenia w danym stadzie – płodności samic, odporności na choroby i żywotności krów! Cele hodowlane rasy norweskiej czerwonej idealnie uzupełniają się z celami rasy holsztyńskiej. Stosując terminologię używaną w krzyżowaniu, szukamy ras komplementarnych pod względem cech.

 

5) Zastanów się nad historycznymi programami opartymi na testowaniu potomstwa. Czy te historyczne programy oparte na testowaniu potomstwa były skuteczne w ciągu ostatnich 30–40 lat? Czy w tym czasie uwzględniały one dane dotyczące kondycji zdrowotnej oraz płodności, czy może te informacje zostały dopiero niedawno włączone w program hodowlany? Sukces ostatnich 30 – 40 lat może dobrze odzwierciedlać wydajność produkcyjną obecnej populacji.

 

Porównania takiego możemy dokonać pomiędzy skandynawskimi rasami czerwonymi, stawiając kilka pytań, np.

 

Ile zarejestrowanych krów dojnych w ramach poszczególnych ras jest teraz hodowanych?

  • Dla norweskiej czerwonej: 200 000 zarejestrowanych krów dojnych
  • Dla fińskiej Ayrshire: około 135 000 zarejestrowanych krów dojnych!
  • Dla szwedzkiej czerwonej: 104 000 zarejestrowanych krów dojnych
  • Dla duńskiej czerwonej: 34 000 zarejestrowanych krów dojnych

Ogólnie, ile młodych buhajów testowano (przed wprowadzeniem selekcji genomicznej) rocznie w ciągu ostatnich 30-40 lat?

  • Dla norweskiej czerwonej: 125 młodych buhajów rocznie
  • Dla fińskiej Ayrshire: 125 młodych buhajów rocznie
  • Dla szwedzkiej czerwonej: 75 młodych buhajów rocznie
  • Dla duńskiej czerwonej: 40 młodych buhajów rocznie

Ile córek włączono w przeszłości do pierwszej grupy córek wykorzystanej do oceny buhajów testowanych na podstawie potomstwa? Odpowiedź na to pytanie pokazuje dokładność dowodów na przestrzeni lat.

  • Dla norweskiej czerwonej: 200 córek na buhaja
  • Dla fińskiej Ayrshire: 150 córek na buhaja
  • Dla szwedzkiej czerwonej: 140 córek na buhaja
  • Dla duńskiej czerwonej: 100 córek na buhaja

Od ilu lat cechy dotyczące płodności i zdrowia są uwzględniane w programie selekcyjnym?

  • Dla norweskiej czerwonej: 35 do 40 lat w zależności od cechy
  • Dla fińskiej Ayrshire: 20 do 25 lat w zależności od cechy
  • Dla szwedzkiej czerwonej: 35 do 40 lat w zależności od cechy
  • Dla duńskiej czerwonej: 20 do 30 lat w zależności od cechy

Należy zwrócić uwagę, że wszystkie czerwone rasy skandynawskie mają wysoką liczbę córek przypadających na buhaja w czasie jego pierwszej oficjalnej oceny. Stąd można sądzić, że dokładność selekcji cech jest w bydle czerwonym wyższa niż u mlecznych ras północnoamerykańskich, gdzie odpowiednia liczba wynosi zwykle 50 do 100 córek.

 

6) A jak wygląda obecnie sytuacja dotycząca selekcji genomicznej i związanych z nią buhajów testowanych na podstawie potomstwa? Viking Red reprezentuje obecnie duńskie, fińskie i szwedzkie rasy czerwone, które są obecnie ze sobą skrzyżowane. Nawet przy zastosowaniu selekcji genomicznej w programach hodowlanych wykorzystujemy buhaje oceniane na podstawie potomstwa.

 

Jak obecne programy Viking Red wypadają w porównaniu z programami NRF?

Ile zarejestrowano krów dojnych w ramach poszczególnych ras?

  • Dla norweskiej czerwonej: 200 000 zarejestrowanych krów dojnych
  • Dla ras Viking Red: około 273 000 zarejestrowanych krów dojnych

Ile, w przybliżeniu, buhajów będzie poddawana każdego roku badaniom w ramach selekcji za pomocą narzędzi do oceny genomicznej? Z tego względu, że selekcja genomiczna jest nadal nowością w populacjach ras skandynawskich czerwonych, te liczby mogą ulegać znacznym zmianom w ciągu kolejnych kilku lat.

  • Dla norweskiej czerwonej: do około 3000 młodych buhajów/ rocznie
  • Dla ras Viking Red: do około 3000 młodych buhajów /rocznie

Ile młodych buhajów (bez wyników badania potomstwa, ale o znanych genomicznych cechach hodowlanych) jest obecnie intensywnie wykorzystywanych w populacji każdego roku? Te liczby prawdopodobnie zmienią się, gdy dopracowywanie selekcji genomicznej zakończy się.

  • Dla norweskiej czerwonej: 115 młodych buhajów rocznie
  • Dla ras Viking Red: 100 młodych buhajów rocznie

W jakim, w przybliżeniu procencie, wykorzystuje się obecnie w hodowli, w obrębie populacji, buhaje oceniane na podstawie córek, które są wstępnie selekcjonowane na podstawie genomiki, a następnie ponownie na podstawie badania potomstwa?

  • Dla norweskiej czerwonej: 55%
  • Dla ras Viking Red: 30%

Podsumowanie: Co zyskujesz, decydując się na wykorzystanie buhajów rasy czerwonej norweskiej? 

Program testowania buhajów rasy norweskiej czerwonej dostarcza znakomitych rozpłodników, z dokładnymi i stabilnymi ocenami wartości hodowlanej. Ponadto, hodowcy, którzy są zainteresowani bardziej agresywnym podejściem do selekcji buhajów, przy jednoczesnym większym ryzyku mają możliwość wprowadzenia do stad młodych, testowanych pod względem genomicznym, buhajów. Program dotyczący rasy norweskiej czerwonej może sprostać potrzebom wszystkich producentów bydła mlecznego korzystających z krzyżowania ras.

 

Buhaje rasy czerwonej norweskiej reprezentują rasę udoskonaloną pod względem płodności krów (1,6 zabiegu/ciążę w Norwegii), niższych strat cieląt (2,7% cieląt martwo urodzonych) i odporności na zapalenie wymienia (12% przypadków/rok), jak również niską częstotliwość występowania ketozy i innych powszechnych dolegliwości! Mogą także genetycznie dekornizować cielęta.

Program krzyżowniczy bydła mlecznego Geno

Firmy Geno oraz ich partnerzy działający na wielu rynkach zapewniają różne rasy, które sprawdzają się w programach krzyżowniczych. Rasy stosowane w programach krzyżowniczych powinny się uzupełniać. Więcej informacji na temat uznanych programów krzyżowniczych oraz ich korzyści dla stada znajduje się tutaj: Programy krzyżownicze Geno

 


Skontaktuj się z nami

PH Konrad
Krzysztof Przezdziecki
Ul. Poligonowa 28C 18-400 Lomza
Phone: +48 86 215 11 15
E-mail: biuro@phkonrad.com.pl
NIP 718 100 91 02

Więcej informacji

Śledź nas

Powrót na górę